{"id":196,"date":"2023-05-22T22:55:57","date_gmt":"2023-05-22T20:55:57","guid":{"rendered":"https:\/\/portweglowy.wroc.pl\/?page_id=196"},"modified":"2023-05-25T22:11:30","modified_gmt":"2023-05-25T20:11:30","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/portweglowy.wroc.pl\/index.php\/historia\/","title":{"rendered":"HISTORIA"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

HISTORIA PORTU W\u0118GLOWEGO<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zbudowano go w latach 1842\u20131844 reguluj\u0105c starsz\u0105 zatoczk\u0119 Odry, stanowi\u0105c\u0105 niegdy\u015b uj\u0119cie O\u0142awy, kt\u00f3ra na tym odcinku wielokrotnie<\/span><\/strong> to zbli\u017ca\u0142a si\u0119 ku Odrze to oddala\u0142a, co rusz znajduj\u0105c sobie nowe uj\u0119cia. Nadano mu miano \u201eSchlung\u201d \u2013 \u201eGardziel\u201d, jak\u017ce odpowiednie dla w\u0105skiego kana\u0142u wej\u015bciowego i basenu.<\/span><\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W obszarze cywilizacyjnym wide\u0142 Odry i O\u0142awy \u201eGardziel\u201d odegra\u0142a rol\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105. Przez pierwsze dwudziestolecie s\u0142u\u017cy\u0142a \u017cegludze parowej, chroni\u0142a pierwsze odrza\u0144skie parostatki, boczno- i tylnoko\u0142owe, statki. Gdy w 1866 r. podj\u0119to budow\u0119 centralnego wodoci\u0105gu wroc\u0142awskiego \u2013 Zak\u0142adu Wodoci\u0105gowego \u201eNa Grobli\u201d \u2013 basen portowy sta\u0142 si\u0119 jednym z zasadniczych element\u00f3w gigantycznego placu budowy. Odr\u0105, barkami przez port, dostarczano kamie\u0144 i ceg\u0142\u0119, stal i drewno, maszyny parowe i pompy, \u017celiwne ruroci\u0105gi.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W sierpniu 1871 r. wodoci\u0105g zacz\u0105\u0142 dostarcza\u0107 wod\u0119 pitn\u0105 dla miasta, przez port skierowano zaopatrzenie kot\u0142owni w paliwo oraz w\u0119giel kamienny dostarczany wod\u0105 z kopal\u0144 g\u00f3rno\u015bl\u0105skich. Z nabrze\u017ca prze\u0142adunkowego poprowadzono do kot\u0142owni kolejk\u0119 w\u0105skotorow\u0105. Port po lata 40. XX w. pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 prze\u0142adowni w\u0119gla dla wodoci\u0105gu miejskiego, funkcj\u0119 t\u0119 sporadycznie utrzymywa\u0142 jeszcze po lata 70. Jej zawdzi\u0119cza kolejne swe miano \u201ePortu W\u0119glowego\u201d.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u201eGardziel\u201d czy \u201ePort W\u0119glowy\u201d \u2013 to nazwy historycznie uzasadnione. Wi\u0105\u017c\u0105 port z jego zadaniami, wskazuj\u0105 na role jakie pe\u0142ni\u0142 i jego znaczenie dla gospodarki i kultury technicznej miasta. Gdy w 1883\u20131884 r. uj\u0119cie O\u0142awy przesuni\u0119to z dzisiejszej tzw. \u201eZatoki Gondol\u201d, a w\u0142a\u015bciwie rzecz bior\u0105c z dawnego XVI-wiecznego kana\u0142u ulgi rzeki O\u0142awy, do kt\u00f3rego rzek\u0119 t\u0119 skierowano w 1868 r. eliminuj\u0105c jej stare uj\u0119cie przy Arsenale miejskim, w pobli\u017ce portu \u201eW\u0119glowego\u201d, zacz\u0119\u0142a rodzi\u0107 si\u0119 nowa tradycja, kojarz\u0105ca po\u0142o\u017cenie portu z nowym uj\u0119ciem O\u0142awy. <\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Panorama Odry na wysoko\u015bci widocznego po\u015brodku uj\u015bcia rzeki O\u0142awy. Przy dolnej kraw\u0119dzi znajduje si\u0119 Mauritiusbr\u00fccke (obecnie Most O\u0142awski), kt\u00f3ry zosta\u0142 wybudowany w latach 1882-1883 wed\u0142ug projektu in\u017cyniera budowlanego Alexandra Kaumanna. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na widoczny na poczt\u00f3wce kwarta\u0142 zabudowy pomi\u0119dzy Am Ohlau Ufer oraz Margarethenstrasse (nabrze\u017ce S\u0142owackiego, ul. Mazowiecka) oraz budynki stoj\u0105ce na przy pocz\u0105tkowym biegu Am Weidenndamme (ulica na Grobli). Budynek przy dolnej kraw\u0119dzi z charakterystycznym szczytem to siedziba najstarszego wroc\u0142awskiego klubu wio\u015blarskiego \u2013 Erste Breslauer Ruder Verein. Po drugiej stronie widoczna jest zabudowa wzd\u0142u\u017c Uferstrasse (obecnie Wybrze\u017ce Wyspia\u0144skiego). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 prezentowanej zabudowy zosta\u0142a zniszczona w czasie obl\u0119\u017cenia Festung Breslau. Zachowany w swoim pierwotnym kszta\u0142cie basen portowy jest jednym z najciekawszych zabytk\u00f3w dziewi\u0119tnastowiecznej techniki.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

HISTORIA PORTU W\u0118GLOWEGO Zbudowano go w latach 1842\u20131844 reguluj\u0105c starsz\u0105 zatoczk\u0119 Odry, stanowi\u0105c\u0105 niegdy\u015b uj\u0119cie O\u0142awy, kt\u00f3ra na tym odcinku wielokrotnie to zbli\u017ca\u0142a si\u0119 ku Odrze to oddala\u0142a, co rusz znajduj\u0105c sobie nowe uj\u0119cia. Nadano mu miano \u201eSchlung\u201d \u2013 \u201eGardziel\u201d, jak\u017ce odpowiednie dla w\u0105skiego kana\u0142u wej\u015bciowego i basenu. W obszarze cywilizacyjnym wide\u0142 Odry i O\u0142awy \u201eGardziel\u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-196","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/portweglowy.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/portweglowy.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/portweglowy.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portweglowy.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portweglowy.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=196"}],"version-history":[{"count":130,"href":"https:\/\/portweglowy.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":622,"href":"https:\/\/portweglowy.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/196\/revisions\/622"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/portweglowy.wroc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}